Ο σωστός web developer αναγνωρίζεται από τρία πράγματα πριν καν δεις σχέδιο: κάνει ερωτήσεις για τη δουλειά σου πριν δώσει τιμή, δίνει γραπτή λίστα παραδοτέων, και σου αφήνει την ιδιοκτησία σε domain, hosting και κώδικα. Αν λείπει έστω ένα από τα τρία, το ρίσκο πέφτει πάνω σου.
Οι περισσότερες κακές εμπειρίες με ιστοσελίδες δεν ξεκινούν από κακό κώδικα. Ξεκινούν από ασαφή συμφωνία.
Θέλεις μια δεύτερη γνώμη σε προσφορά που έχεις ήδη; Στείλε μας την προσφορά και θα σου πούμε τι λείπει από αυτήν — χωρίς χρέωση και χωρίς να χρειάζεται να δουλέψεις μαζί μας.
Table of Contents
Πριν ψάξεις: γράψε το brief σου
Το μεγαλύτερο μέρος των προβλημάτων λύνεται με μία σελίδα κειμένου, γραμμένη πριν από την πρώτη τηλεφωνική επαφή.
Τι πρέπει να περιέχει:
- Τι κάνει η επιχείρησή σου, σε δύο προτάσεις.
- Τι θέλεις να κάνει ο επισκέπτης (τηλέφωνο, φόρμα, παραγγελία, ραντεβού).
- Πόσες σελίδες περίπου φαντάζεσαι και ποιες.
- Δύο-τρία sites που σου αρέσουν και γιατί.
- Τι έχεις ήδη έτοιμο: λογότυπο, κείμενα, φωτογραφίες.
- Πότε θέλεις να είναι online και γιατί τότε.
- Ένα εύρος προϋπολογισμού.
Το τελευταίο τρομάζει πολλούς. Στην πράξη, όποιος κρύβει τον προϋπολογισμό παίρνει προσφορές που δεν συγκρίνονται μεταξύ τους. Δώσε εύρος, όχι ακριβές νούμερο.
Αν δεν ξέρεις τι είναι ρεαλιστικό, ο αναλυτικός οδηγός μας για το κόστος ιστοσελίδας στην Ελλάδα έχει πίνακες ανά τύπο έργου. Για ηλεκτρονικό κατάστημα, δες το κόστος e-shop.
Freelancer ή εταιρεία;
Δεν υπάρχει σωστή απάντηση γενικά. Υπάρχει σωστή απάντηση για το μέγεθος και τον κίνδυνο του δικού σου έργου.
| Freelancer | Μικρό γραφείο | Μεγάλη εταιρεία | |
|---|---|---|---|
| Τυπικό κόστος | Χαμηλότερο | Μεσαίο | Υψηλότερο |
| Ταχύτητα επικοινωνίας | Άμεση | Άμεση | Μέσω project manager |
| Κίνδυνος διακοπής | Υψηλός (ένα άτομο) | Μεσαίος | Χαμηλός |
| Εύρος δεξιοτήτων | Στενό | Ευρύ | Πλήρες |
| Υποστήριξη μετά | Ανάλογα με τη διαθεσιμότητα | Συνήθως συμβόλαιο | Συμβόλαιο SLA |
| Ταιριάζει σε | Απλά sites, landing pages | Εταιρικά sites, e-shop | Πολύπλοκα έργα, ERP, integrations |
Ο πρακτικός κανόνας: αν η ιστοσελίδα είναι το κύριο κανάλι πωλήσεών σου, μη βάλεις όλο το έργο σε ένα άτομο χωρίς αντικαταστάτη. Αν είναι παρουσία και κάρτα, ο freelancer καλύπτει άνετα.
Πώς διαβάζεται σωστά ένα portfolio
Το ωραίο screenshot δεν λέει τίποτα. Τρία πράγματα λένε.
- 1. Άνοιξε τα sites, μην κοιτάς εικόνες. Πολλά portfolio δείχνουν έργα που δεν υπάρχουν πια ή έχουν αλλάξει χέρια.
- 2. Δοκίμασέ τα από κινητό. Άνοιξε τρία έργα στο τηλέφωνο. Αν σκρολάρουν οριζόντια ή τα κουμπιά είναι μικρά, το ίδιο θα πάθεις κι εσύ.
- 3. Μέτρα την ταχύτητα. Βάλε δύο-τρία έργα στο PageSpeed Insights της Google. Δεν χρειάζεται να καταλαβαίνεις τα πάντα — αν όλα βγάζουν κόκκινο στο κινητό, είναι μοτίβο.
Και μία ερώτηση που ξεχωρίζει: «Ποιο κομμάτι αυτού του έργου το κάνατε εσείς;» Σε ομαδικά έργα, η απάντηση αποκαλύπτει πολλά.
Οι 12 ερωτήσεις πριν υπογράψεις
Κάνε τις ίδιες ερωτήσεις σε όλους. Οι απαντήσεις είναι το πραγματικό σου κριτήριο σύγκρισης.
Για το αντικείμενο
- Τι ακριβώς περιλαμβάνει η τιμή, σε λίστα παραδοτέων;
- Ποιος γράφει τα κείμενα και ποιος βρίσκει τις φωτογραφίες;
- Πόσοι γύροι διορθώσεων περιλαμβάνονται και τι κοστίζει ο επόμενος;
- Περιλαμβάνεται SEO βάσης — τίτλοι, δομή, ταχύτητα, schema;
Για τα τεχνικά
- Σε ποια πλατφόρμα θα χτιστεί και γιατί σε αυτήν;
- Θα μπορώ να αλλάζω κείμενα και φωτογραφίες μόνος μου;
- Τι ταχύτητα φόρτωσης δεσμεύεστε ότι θα έχει στο κινητό;
- Πώς γίνονται τα backup και πού φυλάσσονται;
Για τη σχέση
- Ποιος θα είναι το πρόσωπο επικοινωνίας μου και σε πόσο χρόνο απαντά;
- Τι γίνεται αν αργήσω εγώ να στείλω υλικό;
- Τι κοστίζει η συντήρηση τον δεύτερο χρόνο;
- Στο όνομά μου θα είναι το domain, το hosting και οι λογαριασμοί;
Η δωδέκατη είναι η σημαντικότερη. Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρό «ναι», χωρίς εξηγήσεις.
Ποιος έχει τα δικαιώματα του site;
Αυτό είναι το σημείο όπου εγκλωβίζονται οι περισσότερες επιχειρήσεις. Ζήτα να γραφτούν ρητά τέσσερα πράγματα στη σύμβαση.
| Στοιχείο | Ποιος πρέπει να το κατέχει | Γιατί |
|---|---|---|
| Domain | Εσύ, στο δικό σου όνομα | Χωρίς αυτό δεν είσαι πουθενά |
| Hosting | Εσύ, με δικούς σου κωδικούς | Αλλιώς δεν μπορείς να φύγεις |
| Κώδικας & περιεχόμενο | Εσύ, μετά την εξόφληση | Ειδικά αν πλήρωσες custom σχεδιασμό |
| Λογαριασμοί (Analytics, Search Console, Business Profile) | Εσύ ως ιδιοκτήτης | Ο πάροχος μπαίνει ως διαχειριστής |
Ο πάροχος μπορεί κάλλιστα να διαχειρίζεται τα πάντα. Το θέμα είναι να μπορείς να του αφαιρέσεις την πρόσβαση χωρίς να χάσεις τη δουλειά σου.
Δεν είσαι σίγουρος τι λέει η σύμβασή σου; Στείλ’ τη μας για δωρεάν ανάγνωση. Θα σου επισημάνουμε μόνο τα σημεία που σε δεσμεύουν.
Τα 8 red flags
- Δίνει τιμή στο πρώτο τηλεφώνημα, χωρίς να ρωτήσει τίποτα για τη δουλειά σου.
- Υπόσχεται πρώτη θέση στο Google σε συγκεκριμένο χρόνο. Κανείς δεν το εγγυάται αυτό.
- Δεν δίνει γραπτή προσφορά με ανάλυση, μόνο συνολικό ποσό σε μήνυμα.
- Ζητά 100% προκαταβολή. Το φυσιολογικό είναι 30–50% στην αρχή.
- Κρατά το domain στο δικό του όνομα «για ευκολία».
- Δεν αναφέρει καθόλου συντήρηση ούτε κόστος δεύτερου χρόνου.
- Απαντά σε ημέρες ήδη από τη φάση της προσφοράς. Μετά την υπογραφή θα είναι χειρότερα.
- Η τιμή είναι πολύ χαμηλότερη από όλες τις άλλες. Κάτι δεν περιλαμβάνεται — βρες τι.
Κανένα από αυτά δεν σημαίνει απαραίτητα κακή πρόθεση. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να ρωτήσεις παραπάνω πριν προχωρήσεις.
Τι πρέπει να γράφει η προσφορά
Μια σοβαρή προσφορά χωράει σε 2-3 σελίδες και περιέχει:
- Αντικείμενο έργου: λίστα σελίδων και λειτουργιών, με νούμερα.
- Τι δεν περιλαμβάνεται: εξίσου σημαντικό με το τι περιλαμβάνεται.
- Χρονοδιάγραμμα με ορόσημα και τι χρειάζεται από εσένα σε κάθε ορόσημο.
- Τρόπος πληρωμής: δόσεις συνδεδεμένες με παραδοτέα.
- Δικαιώματα και πρόσβαση μετά την παράδοση.
- Εγγύηση σφαλμάτων: συνήθως 30–90 μέρες για διόρθωση bugs χωρίς χρέωση.
- Κόστος συντήρησης από τον δεύτερο χρόνο.
Αν λείπει το «τι δεν περιλαμβάνεται», ζήτα το. Είναι η γραμμή που καθορίζει αν θα υπάρξουν έκτακτα κόστη.
Μπορώ να πάρω επιδότηση για την ιστοσελίδα;
Κατά περιόδους ναι, μέσα από δράσεις ψηφιακού μετασχηματισμού για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι όροι αλλάζουν ανά κύκλο, οπότε ο έλεγχος γίνεται τη στιγμή που ενδιαφέρεσαι.
Ο κρίσιμος κανόνας παραμένει ο ίδιος: μην ξεκινήσεις δαπάνη πριν την έγκριση. Δες τι ισχύει στον οδηγό μας για την επιδότηση ΕΣΠΑ σε ιστοσελίδα και e-shop.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο πρέπει να κοστίζει μια ιστοσελίδα;
Ένα εταιρικό site 5–8 σελίδων κινείται τυπικά στα 800€–1.800€, ένα με blog και πολυγλωσσία στα 1.800€–3.500€. Τα αναλυτικά εύρη είναι στον οδηγό κόστους.
Πρέπει ο developer να είναι στην πόλη μου;
Όχι τεχνικά. Βοηθά όμως αν χρειάζεσαι φωτογράφιση χώρου, εκπαίδευση προσωπικού ή απλώς προτιμάς να βλέπεις πρόσωπα.
Πόσο διαρκεί ένα τυπικό έργο;
Τρεις έως πέντε εβδομάδες για εταιρικό site, έξι έως δέκα για e-shop. Η καθυστέρηση συνήθως προέρχεται από τα κείμενα, όχι από την ανάπτυξη.
Τι κάνω αν έχω ήδη κολλήσει με κακό πάροχο;
Ζήτα γραπτώς πρόσβαση σε domain, hosting και backup. Με αυτά στο χέρι, η μεταφορά σε νέο πάροχο είναι εφικτή σε λίγες μέρες.
Χρειάζομαι συμβόλαιο συντήρησης;
Αν το site έχει φόρμες, πληρωμές ή προσωπικά δεδομένα, ναι. Οι ενημερώσεις ασφαλείας δεν είναι προαιρετικές.
Η λίστα των πέντε λεπτών
Πριν πεις «ναι» σε οποιαδήποτε προσφορά, τσέκαρε πέντε πράγματα:
- Έχω γραπτή λίστα παραδοτέων.
- Ξέρω τι δεν περιλαμβάνεται.
- Το domain και το hosting θα είναι στο όνομά μου.
- Ξέρω το κόστος του δεύτερου χρόνου.
- Έχω δει τουλάχιστον τρία ζωντανά έργα του παρόχου από κινητό.
Αν και τα πέντε είναι «ναι», το ρίσκο σου έχει ήδη πέσει δραματικά.
Και μόλις το site βγει στον αέρα, το επόμενο βήμα είναι η ορατότητα. Ξεκίνα από τον οδηγό μας για το τοπικό SEO και το Google Business Profile.
Επόμενο βήμα Κλείσε δωρεάν συνάντηση αποτίμησης έργου με την ομάδα του The Dev Alley. Θα ακούσουμε τι χρειάζεσαι και θα σου πούμε ειλικρινά αν το έργο σου χωράει στον προϋπολογισμό σου.
